Arrogantie meedogenloos afgestraft, De Twentsche Courant Tubantia, 8 March 2002.

by Arjo Klamer
De Twentsche Courant Tubantia, 8 March 2002

Een totale verrassing. Zo heet de verkiezingsuitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. Grote winst voor de leefbare partijen en flinke klappen voor de paarse partijen. Maar is deze uitslag wel zo'n verrassing? Begin ik bij mezelf dan bemerk ik een lang sluimerende onvrede over 'Paars'.

Paars mikt op de markt, benadrukt de werkzaamheid van ons burgers, bezuinigt flink, en gaat prat op een financiƫle huishouding die in orde is, maar voor die zakelijke aanpak betalen we met ons allen een prijs. We zien bijvoorbeeld de zakkenvullerij van een klein aantal Nederlanders toenemen, we horen over corruptie in de bouw, chaos in het openbaar vervoer en bemerken aan den lijve de problemen in de zorg en het onderwijs. En dat is nog niet alles.

Een teken aan de wand waren diverse referenda van de afgelopen jaren. Herinnert u zich nog de referenda over die stadsprovincies? Het hele politieke establishment was daarvoor, waarop ongeveer negentig procent van de burgers tegen stemde. Je zou zeggen dat zo'n gat tussen de burgers en hun zogenaamde vertegenwoordigers tot grote schaamte en zelftwijfel bij de laatsten zou hebben geleid. Maar nee hoor, men gaat op de oude, regenteske, manier door. Zo van: wij weten wat goed is voor de burgerij dus ga maar lekker slapen, het komt goed.

Ook dat Europese gedoe zit niet lekker. De apathie ten opzichte van alles wat Europees is zou uitgelegd kunnen worden als een impliciete afwijzing. Maar nee, men concludeert dat de burgers meer informatie moeten hebben; dan gaan ze vanzelf mee. Dus kunnen we voortvarend verder werken aan die Europese integratie, de uitbreiding en nu dan de Europese conventie. Wat een arrogantie toch.

Wij burgers hadden minstens een kans moeten hebben om ons uit te spreken over de invoering van de euro, zoals de Denen en de Fransen die gekregen hebben. En nu moeten we ons kunnen uitspreken over de uitbreiding en de verdere overdracht van bevoegdheden naar Europese lichamen.

Maar nee, de dames en heren in Den Haag weten het beter. Onze mening hebben ze niet nodig. Ik kan niet voor u spreken, maar mijn reactie is: 'Ze kunnen me wat.' Men is zich in Den Haag terdege bewust van de gebrekkige politieke betrokkenheid van de burgers. Het regeerakkoord van Paars II maakte daar zelfs een punt van. Als antwoord had Paars meer transparantie en betere informatie. Dat antwoord voldoet niet. Veel krachtiger middelen zijn nodig om die betrokkenheid te voeden.

Zelf was ik even betrokken bij een experiment van oud-kamerlid van het CDA, Jacques de Miliano, om kiezers directer te betrekken bij het overleg in de Tweede Kamer. Om vervolgens te ontdekken hoe hermetisch dat Haagse blok is. Ik keek op van het geweld dat de macht die daar geconcentreerd is, kan ontketenen. Fortuyn en de leefbaren wachten een moeilijke tijd in de Tweede Kamer. In het uitblokken van nieuwe elementen is men daar zeer bedreven.

Typerend was de reactie van Wouter Bos, de huidige PvdA staatssecretaris van Financien. Hij ging voor de NOS-camera's in debat met Paul Scheffer, ook PvdA-er die zich in een opiniestuk in NRC Handelsblad had uitgesproken over de verloren jaren van Kok, en zich als zwevende kiezer bekende.

'Meneer Scheffer, blijf bij de feiten', bleef Bos zeggen. En daar kwam het rijtje weer van de miljoen banen die er onder Kok bijgekomen zouden zijn, de sluitende overheidsbegroting, en van alles en nog wat dat in beweging gezet zou zijn.

Maar daar gaat het toch niet om? Dat is de boekhoudersmentaliteit waar een belangrijk deel van de burgers zich van afkeert. Hoe dan ook moest die begroting sluitend gemaakt worden. Dat dit ten koste ging van de publieke voorzieningen, werd op de koop toegenomen. De vraag die we ons willen stellen is niet of de financiƫn op orde zijn, maar of de kwaliteit van de samenleving is verbeterd onder Paars. Of deze samenleving beschaafder is geworden, en veiliger, en gezonder. En daar gaan de twijfels over.

Of Fortuyn met zijn bedrijfsmatige aanpak, het antwoord is, betwijfel ik. Ik denk niet dat hij onze beschaving gaat redden. Maar het kan geen kwaad dat politiek Nederland door hem en de Leefbaren wakker geschud wordt met de boodschap dat het anders moet.